Een korte geschiedenis

In den beginne was er niets…
De eerste popfestivals ontstonden aan het eind van de jaren zestig. Natuurlijk kwamen mensen voor die tijd ook bij elkaar om gezamenlijk in de buitenlucht van muziek te genieten: zo luisterden de oude Grieken zo’n 2500 jaar geleden al samen naar muziek ter ere van de godin Delphi. Toch zijn de jaren 60 het begin van een nieuw tijdperk. Dat kwam vooral door de komst van betere versterkers: meer mensen konden nu tegelijk van muziek genieten in open lucht.

Het eerste meerdaagse popfestival was Monterey Pop in Californië, in juni ‘67. Er waren meerdere festivals dat jaar, maar een documentairefilm over Monterey hield de herinnering aan juist dit festival levend. Wat ook meespeelde was het feit dat een aantal ‘hoofdrolspelers’ – Otis Redding, Janis Joplin en Jimi Hendrix, die tijdens zijn optreden zijn gitaar in brand had gestoken – korte tijd later overleden.
Het andere festival dat nog jaren later tot de verbeelding sprak was natuurlijk Woodstock ’69, dat uitgroeide tot de hoogmis van het hippiedom. Er kwamen iets meer dan de verwachte 150.000 bezoekers op het festival af. Zowat 400.000 mensen (een ruwe schatting, want de meeste bezoekers betaalden niet) zagen optredens van Crosby, Stills & Nash, Jefferson Airplane, Santana en The Who. Ook bij Woodstock leefde de legende voort in een film en een dubbel-lp.

Hoewel ik altijd van mijn ouders gehoord heb dat hier van de hippies, de flower power en de ‘love & peace’ bitter weinig te merken was, bereikten film en plaat toch vlotjes de andere kant van de oceaan en volgde Europa de volgende zomer het Amerikaanse voorbeeld. In de jaren zeventig schoten de festivals als paddenstoelen uit de grond. Sommige van die festivals (Roskilde, Reading, Glastonbury) hadden een lange adem.

In onze contreien werd al op 5 september 1965 (!) het eerste echte festival georganiseerd: Jazz Bilzen. Heel wat grote jazz cats stonden er op de affiche: Rita Reys, Toots Thielemans, Ornette Coleman, Dizzy Gillespie, Sonny Rollins, Charles Mingus, John McLaughlin, Marc Moulin, Yusef Lateef, Archie Shepp, en Keith Jarrett, om er maar een paar te noemen. Mettertijd werd er ook rockmuziek geprogrammeerd. Voor heel wat van de bands die er speelden was het hun eerste Europese optreden. Ongelooflijk wie er allemaal in Bilzen is geweest: Rory Gallagher, Cat Stevens, Deep Purple, Black Sabbath, The Kinks, The Troggs, Procol Harum, Golden Earring, Rod Stewart, Status Quo, Lou Reed, Aerosmith, AC/DC, The Cure, The Kids, Van Morrison, James Brown, Elvis Costello, The Police, Thin Lizzy, The Clash, Blondie, … Ik helaas nooit, wegens nog vloeibaar. Spijtig.

Jazz Bilzen was in zijn tijd zonder twijfel het belangrijkste Europese festival. Het bracht jazz en popmuziek samen en wordt daarom al eens de “moeder van alle festivals” genoemd. Het deed in feite (ongewild) dienst als laboratorium voor alle andere festivals: Pinkpop in Nederland (1970) en Torhout-Werchter (1975), Rock Herk (1983), Pukkelpop (1985) en Dour (1988) bij ons.

Het succes van de popfestivals slaat al snel over op andere muziekgenres. De eerste editie van Reggae Geel, bijvoorbeeld, dateert al van 1978. Vanaf de jaren tachtig richten steeds meer en meer muziekfestivals zich op één specifiek genre.  Metalfans vinden sinds 1986 hun gading op Graspop Metal Meeting. Voor ‘oudere jongeren’ is er al sinds 1985 het Belgium Rythm and Blues Festival, oftewel Blues Peer. Jazzliefhebbers komen natuurlijk ook goed aan hun trekken in ons festivallandje: Gent Jazz is nog betrekkelijk jong, maar Jazz Middelheim is binnenkort al aan zijn 37ste editie toe, met wederom heel wat fijn jong jazztalent op de affiche. Ook Brosella programmeert al jazz sinds 1981, maar begon eigenlijk al vijf jaar eerder als een puur folkfestival. En wie Folk denkt, denkt Dranouter, al 30 jaar lang.

Naast de ‘gewone’ popfestivals ontstonden er in de jaren negentig ook echte dancefestivals. Laundry Day was in ons land zowat het eerste, maar Tomorrowland spant hier natuurlijk de kroon en is het paradijs voor danceliefhebbers. Hier in Limburg is Xtrema Outdoor evenwel aan een stevige opmars bezig, met zo’n 60.000 bezoekers tijdens de laatste editie.

De verklaring voor het succes van de zomerfestivals ligt in ‘het allround festivalgevoel’. De muziek is natuurlijk belangrijk, maar ook kamperen in de blakende zon of gietende regen, door de modder ‘taffelen’, (te) veel drank, lange rijen voor de douches en wc’s, je tent niet meer terugvinden op de camping én de overweldigende vermoeidheid op dag 3: het hoort er allemaal bij.

Muziek, ach ja, de muziek, daar hebben we veel voor over…

(sh)

Advertenties

1 reactie

  1. Mijn ‘festivalprogramma’ deze zomer: Blues Peer met John Hiatt en Van Morrison, en Jazz Middelheim met Philip Cathérine en Melanie De Biasio. 🙂

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.