360 Istanbul : blik op Turkije

Morgen geven we in de bibliotheek van Genk het startschot voor 360 Istanbul, een meerdaags festival rond mediterrane muziek en literatuur. De gelegenheid bij uitstek om Bahattin Koçak, lid van de werkgroep 360 Istanbul, te vragen waarom het de moeite loont om de mediterrane – en dan meer specifiek de Turkse – cultuur beter te leren kennen.

bahattin

Bahattin: De mediterrane cultuur staat voor mij voor warmte. Specifiek voor Turkije denk ik dan meteen aan de gastvrijheid. Wanneer een toerist ergens langskomt en vraagt naar een hotel, zullen veel mensen antwoorden met ‘mijn huis is jouw hotel’. Dat zegt het helemaal.

Turkije is echt een bakermat van beschavingen. Een kruispunt waar Oost en West, Noord en Zuid elkaar kruisen én ontmoeten. In Turkije komen Turkse, Byzantijnse, Grieks-Romeinse en Perzische invloeden en tradities samen. Het is een echte schatkamer.

INTRO: Waar beginnen we onze ontdekkingstocht van de Turkse muziek volgens jou het best?

Op vlak van muziek moet je een onderscheid maken tussen religieuze muziek waar het dan vooral om spiritualiteit draait – zoals in de muziek van het Soefisme – en de traditionele muziek. Die is dan vooral beïnvloed door de vroegere beschavingen in Anatolië: Grieken, Romeinen, Perzen, Arabieren, … Er zijn verschillende soorten traditionele muziek: de provincies in het zuidoosten van Turkije hebben bijvoorbeeld heel andere stijlen dan die van het Noorden.

Vandaag is er ook een sterke aanwezigheid van westerse muziek in Turkije, denk maar aan Tarkan of Sertab, die in 2003 het Eurovisiesongfestival gewonnen heeft. Er bestaat zelfs een genre Anatolische rock. Eén van de grote namen is Baris Manço, een baanbreker op vlak van Anatolische Rock en oprichter van de groep Mogollar.

Ook omgekeerd is er een kruisbestuiving geweest: de Ottomanen hebben heel wat invloed gehad op de westerse klassieke muziek. Componisten als HaydnMozart en Van Beethoven schreven stukken die geïnspireerd waren door de Ottomaanse marsmuziek. Bekende voorbeelden hiervan zijn de Rondo Alla Turca van Mozart en de Turkse Mars van Beethoven.

Voor een muziekliefhebber is het belangrijk te weten welk genre hij of zij graag hoort. Dan pas kan je je zoektocht naar Turks muziek verdiepen. Voor een rockliefhebber kan ik Baris Manço, Cem Karaca en Mogollar aanraden. Voor een popliefhebber dan eerder Sezen Aksu en voor de klassiekers Zeki Müren. Een belangrijke klassieke Turkse componist en pianist is Fazil Say. Hij heeft al met heel wat beroemdheden het podium gedeeld.

INTRO: En waar beginnen we met lezen? Welke boeken of auteurs raad je ons aan?

Bahattin: Op vlak van literatuur is Turkije niet zo goed gekend in het Westen. Voor de komst van de Turken in Anatolië had de regio al een rijke literaire traditie. De Turken die toen onderweg waren van Oost-China richting het Westen kenden vooral volkslegendes die van mond tot mond werden doorverteld. Een zeer bekend epos is dat van Manas. Later hebben de volksverhalen van Nasreddin Hoca, Dede Korkut, Keloglan hun intrede gedaan in de Turkse literatuur.

Pas in de 19e eeuw zijn veel auteurs romans beginnen te schrijven. Liefde, zowel tussen mensen als liefde voor de Schepper, waren thema’s die vaak aan bod kwamen. Zo hebben de Turken, onder invloed van de Perzen, ook een Romeo en Juliette: ‘Leyla ve Mecnun’.

Vandaag schieten nobelprijswinnaar Orhan Pamuk en Elif Shafak boven alle andere auteurs uit. Allebei zijn ze heel goed gekend in het Westen. Jullie hebben hun boeken ongetwijfeld ook in de bib. Maar ook een Ziya Gökalp, Semsettin Sami, Sabahattin Ali en Ömer Seyfettin zijn grote namen van de 20e eeuw. Jammer dat er van hun werk geen vertaling in het Nederlands is. Een jonge, veelbelovende schrijfster is Sine Ergun. Eentje om in de gaten te houden!

Sine Ergun is op 15 november te gast op de literaire avond in Bibliotheek Genk. Meer info vind je hier. Maar er is meer, in de bib en in C-mine Cultuurcentrum. Aan u om u te laten onderdompelen. Het volledige programma van 360 Istanbul kan je hier bekijken. 

(sh)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.